Lodziarnia Sopelek mieściła się w Janowicach Wielkich przy ulicy 1 Maja 13, w małym, uroczym drewnianym, zabytkowym budyneczku.
Przed wojną w budynku mieścił się zakład fotograficzny Wilhelma Freudenberga. Po wojnie prowadzono w nim wiele różnych działalności.
Na początku lat 50. prowadzony był punkt sprzedaży pieczywa, z piekarni, która znajdowała się na ulicy Partyzantów w tzw. „Mieszalnii pasz”, której właścicielem była Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” .
W latach 70. prowadzony był zakład radiotechniczny – naprawa telewizorów i radioodbiorników, prowadzony przez p. Mariana Rybarskiego.
W latach 80. Urząd Gminy Janowice Wielkie sprzedał ten budynek p. Teresie Kina. Według relacji pani Kina (Błaziak) składał się z pomieszczenia większego, małego magazynku, toalety, przedsionka, strychu, ale bez możliwości wejścia, a z tyłu budynku znajdowały się strome schody. Najpierw powstał tam punkt sprzedaży włoskich, kręconych lodów o nazwie „Sopelek”. Szyld drewniany, rzeźbiony, przedstawiający loda włoskiego – Sopelek – wykonał p. Roman Hanus.
Ok. 1990 r. rozszerzono działalność o sprzedaż piwa, pojawił się ogródek ze stolikami.
Ze wspomnień Grażyny Krawiec: prowadzili ten bar Janek i Teresa Błaziakowie. Często wieczorami chodziła do baru z rodzicami, ponieważ nie była to taka pijalnia piwa, a raczej bar i miejsce spotkań. Pan Błaziak grał na gitarze. Schodzili się okoliczni mieszkańcy, aby pobyć razem i wspólnie pośpiewać. Pani Teresa sprzedawała lody. Niestety, Pan Janek zginął nieszczęśliwie – jadąc na rowerze, zsunął się ze skarpy, wpadł do strumyka, uderzył się o kamień i zginął. Było to naprzeciw domu Państwa Bereźnickich.
W późniejszym okresie domek nr 13 był wynajmowany jako pijalnia piwa „Jadźka”, „Jagoda”, następnie był tam punkt protetyki zębów – usługę świadczyła p. Poniatowska z Mniszkowa. Ostatnia działalność to zakład pogrzebowy p. Urbańczyka. Po jego zamknięciu, budynek stoi pusty i nieużytkowany od wielu lat. Obecnie pojawił się nowy właściciel p. Grobelny, który być może odmieni to miejsce.
Opracowanie: Małgorzata Gajewicz, Joanna Faber, Dorota Goetz
Źródła: na podstawie wywiadów z mieszkańcami: Pani Teresa (Kina) Błaziak (dawny właściciel) Pana Bogumiła Markowskiego – Przewodnika Sudeckieg Grażyny Krawiec
Archiwalne zdjęcia: Udostępnione przez Ryszarda Klimsiaka – 1947 r. Ze zbiorów Haliny Krajewskiej
Artykuł z Kwartalnika : Z KRAINY DUCHA GÓR Nr.4 Lato 2023
