Jak kreatywnie można działać dla dobra wspólnego? Jak wiele można zrobić z pomocą niewielkiej dotacji 3–5 tys. zł? W latach 2019–2023 lokalni liderzy zrealizowali 37 projektów społecznych o łącznej wartości blisko 150 tys. zł, na które otrzymali mikrogranty w ramach programu „Działaj Lokalnie” realizowanego przez Partnerstwo Ducha Gór. Kreatywni społecznicy podejmowali nowe wyzwania, integrowali mieszkańców, poszukiwali wsparcia, angażowali do wspólnej pracy sąsiadów.
Sami wzięli się do roboty i nie oczekiwali, że coś zrobi za nich ktoś inny. Sami wprowadzili zmiany w najbliższym otoczeniu. I to jest niezwykłe.
Doprowadzili do realnej zmiany w małych wsiach i miejscowościach na obszarze siedmiu gmin obszaru Partnerstwa Ducha Gór. Zmiany w przestrzeni, w ludziach, w życiu. Zadbali o innych, włączyli ich do działania, zaangażowali lokalnych filantropów, zdecydowali się być przywódcami. W tym czasie dodatkowo mierzyli się z pandemią Covid-19, okresem po lock- -downie, wybuchem wojny w Ukrainie. Nie pozostali bierni. Działali tak, jak to było możliwe. I dokonali niemało.
Stowarzyszenie Koło Gospodyń „Miłkowianie” odnowiło wspólnie z mieszkańcami skwerek we wsi Miłków, a Stowarzyszenie Senior i Gminny Ośrodek Kultury w Mysłakowicach zintegrowali się wokół skwerku w Mysłakowicach. Wspólnie zadbali o tę przestrzeń publiczną. Stowarzyszenie Michałowice w Karkonoszach zrewitalizowało punkt widokowy w swojej miejscowości
Podczas pandemii Zespół Szklarki wspólnie z Piechowickim Ośrodkiem Kultury zorganizowali sześć mobilnych koncertów muzycznych w plenerze pod oknami domów mieszkańców okolicy zamkniętych w domach
Fundacja Przystanek Dobrych Myśli i Koło Wędkarskie „Szuwarek” ratowali staw w Janowicach Wielkich. Przeprowadzili badania wody, konsultacje ze specjalistą, usunęli martwe rośliny, napowietrzyli wodę, nasadzili rośliny, zamontowali siatki ochronne
Ochotnicza Straż Pożarna w Łomnicy zorganizowała dla Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej przeszkolenie z pierwszej pomocy przedmedycznej, gry, zabawy służące poznawaniu sprzętu ratowniczego, musztry pożarnicze, konkursy prac plastycznych. Zakupiono też specjalny sprzęt dla dzieci: hydronetkę, wąż, małe hełmy, pałeczki sztafetowe.
Fundacja Slow City zorganizowała I Kowarski Festiwal Rzeźby. Sztuka w przestrzeni publicznej, a Fundacja Kropelka Potu sesję fotograficzną i wydała kalendarz z dziećmi w kostiumach oraz ich wybranymi aniołami.
Stowarzyszenie Góry Szalonych Możliwości z Janowic Wielkich w ramach projektu „Kropla drąży skałę” przeprowadziło trzy ekologiczne akcje. Każda z nich odbywała się pod opieką innego ekologa specjalizującego się w problematyce wodnej. W efekcie zebrano kilkanaście worków śmieci, powstały raporty, mapy i opisy zagrożeń oraz posadzono 60 drzewek
W 2021 r. wszyscy mierzyli się ze skutkami pandemii. Harcerska Grupa Wsparcia i Uczniowski Klub Sportowy Krokus Piechowice namawiali dzieci i młodzież do wychodzenia z domów. Po lockdownie spowodowanym Covid-19 realizowali zajęcia w plenerze: teatrzyk – scenki o miejscowych legendach, gry i zabawy integracyjne, śpiewanie przy kominku, szyfry oraz terenoznawstwo, a także grę miejską w Piechowicach.
Koło Gospodyń Wiejskich Wojanów–Bobrów oraz Stowarzyszenie Wojanów–Bobrów zapraszały mieszkańców, dzieci i rodziców na warsztaty recyklingu, wspólne wycieczki. Stowarzyszenie Miłośników Karpacza przygotowało „Grę
miejską Karpacza – Śladami listonosza Roberta Fleissa”. Stowarzyszenie „Ścięgny moja wieś” integrowało mieszkańców i młodzież w ramach zabaw na dożynkową nutę oraz warsztatów filmowych. Fundacja „Ocalić od zapomnienia” i Gminny Ośrodek Kultury pokazali Gminę Mysłakowice poprzez warsztaty dla dzieci i bitwę na plakaty, które zostały zawieszone na przystankach w każdej wsi. Stowarzyszenie Przyjaciół Podgórzyna „Pogórze” w ramach projektu „Przystanek Karkonosze” ozdobiło przystanki w swojej wsi fotografiami chronionej flory i fauny Karkonoszy. Stowarzyszenie Michałowice w Karkonoszach integrowało też mieszkańców wokół odnowienia placu zabaw dla dzieci, a grupa nieformalna i Miejski Ośrodek Kultury w Kowarach włączali młodzież w działania teatralne.
W roku 2022 cała aktywność została skierowana na pomoc uciekającym sąsiadom z Ukrainy. Wspierano osoby z Ukrainy przebywające na naszym terenie poprzez wspólne gotowanie, zajęcia sportowe, warsztaty dla dzieci, ogródek społeczny.
Fundacja Slow City zrealizowała „Kowarki pidżamrun solidarny z Ukrainą”, w którym brała udział młodzież z Ukrainy. Prowadzona była też zbiórka finansowa, warsztaty pierwszej pomocy, zakupiono buty sportowe dla ukraińskich uczestników biegu. Integracyjne zajęcia sportowe dla naszych mieszkańców i gości z Ukrainy organizowało również Stowarzyszenie Milanos.
Koło Gospodyń Wiejskich Wojanów–Bobrów realizowało warsztaty i koncerty integrujące z okazji Dnia Dziecka i Dnia Matki. Stowarzyszenie Przyjaciół Podgórzyna „Pogórze” integrowało się poprzez wspólne gotowanie, a Stowarzyszenie Koła Gospodyń „Miłkowianie” postarało się o uśmiech na twarzach dzieci z Ukrainy podczas wspólnych gier i zabaw.
Ochotnicza Straż Pożarna z Janowic Wielkich bardzo szybko zorganizowała pomoc dla osób z Ukrainy na terenie swojej gminy. Zajęto się dowożeniem posiłków, zbiórką produktów, butów i ubrań. Do tego celu zakupiono niezbędny sprzęt – duże termosy, bemary, stoły i regały.
Dla wspólnego dobra
Ośrodkiem Programu „Działaj Lokalnie” Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności (PAFW), realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce (ARFP), od 2019 r. jest Lokalna Grupa Działania Partnerstwo Ducha Gór. Ideą twórców programu jest budowanie społeczeństwa zdolnego do samoorganizacji i współpracy przy zaspokajaniu wspólnych potrzeb. Do tego niezbędni są animatorzy i liderzy, którzy organizują społeczne działanie i promują je w lokalnym środowisku.
Celem program „Działaj Lokalnie” jest mobilizowanie lokalnych społeczności wokół aktywności służących dobru wspólnemu. Grantami wspierane są projekty inicjujące współpracę mieszkańców z małych miejscowości. LGD Partnerstwo Ducha Gór organizuje konkurs i przekazuje dotacje organizacjom pozarządowym i grupom nieformalnym z terenu gmin: Mysłakowice, Janowice Wielkie, Podgórzyn, Karpacz, Kowary, Piechowice, Szklarska Poręba.
Program „Działaj Lokalnie” wspiera aktywność obywatelską, w tym m.in.: wolontariat, filantropię, partnerstwo. „Działaj Lokalnie” jest programem, który poprzez dofinansowane projekty promuje bezcenne wartości niezbędne do rozwoju społecznego.
Zaangażowanie społeczne i odpowiedzialność
Podejmowane w Programie przedsięwzięcia służą wyzwalaniu społecznej energii. Ośrodki Działaj Lokalnie komunikują się ze swoją społecznością, angażują mieszkańców wsi i małych miast we wspólne działania. Wsparcie otrzymują projekty będące odpowiedzią na konkretne potrzeby
Gotowość do podejmowania wyzwań i otwartość na współpracę
Ośrodki Działaj Lokalnie i realizatorzy projektów lokalnych poszukują niestandardowych metod działania, eksplorują nowe obszary zaangażowania społecznego oraz promują innowacyjne rozwiązania wśród swoich partnerów i odbiorców projektów
Dzielenie się zasobami i budowanie partnerstwa
Działając na rzecz dobra wspólnego, Ośrodki Działaj Lokalnie, realizatorzy projektów, mieszkańcy jak i wolontariusze pozyskują i angażują partnerów oraz zasoby (finansowe i rzeczowe). Wszyscy dbają o jak najlepsze wykorzystanie powierzonych środków, transparentność procedur, rzetelny monitoring i rozliczenie prowadzonych działań. Budowany jest kapitał społeczny oparty na zaufaniu partnerów i obywateli.
Coroczny konkurs grantowy organizowany przez Ośrodki Działaj Lokalnie skierowany jest przede wszystkim do animatorów lokalnych, którzy dzięki uczestnictwu w Programie mają okazję zdobyć cenne doświadczenie, realizując projekt na rzecz swojej społeczności. Mają także szansę poznać przykłady ciekawych pomysłów i przedsięwzięć podjętych w ramach Programu w innych częściach kraju. Baza projektów, publikacje, filmy promocyjne, ale także bezpośrednie porady i opieka pracowników Ośrodków Działaj Lokalnie stanowią inspirację do formułowania własnych pomysłów i tworzenia autorskich projektów.
Środki na dotacje w tym programie pochodzą od Polsko- -Amerykańskiej Fundacji Wolności oraz gmin partnerskich: Mysłakowice, Janowice Wielkie, Podgórzyn, Karpacz, Kowary, Piechowice, Szklarska Poręba, a także z dotacji prywatnych
Możesz dołączyć do grona lokalnych filantropów, skontaktuj się z Ośrodkiem Działaj Lokalnie!
Dorota Goetz Koordynator ODL Lokalna Grupa Działania Partnerstwo Ducha Gór tel. 75 644 21 65, e-mail:
Artykuł z Kwartalnika : Z KRAINY DUCHA GÓR Nr.4 Lato 2023
