Czasem trzeba obejrzeć się za siebie, by zrozumieć to, co niesie przyszłość.
Yvonne Woon
Ocalić od zapomnienia. Wydobyć z zakamarków wciąż żywej pamięci, zakurzonych albumów pełnych wspomnień, archiwalnych zdjęć i żółknących dokumentów, pamiątek minionego czasu. Zobaczyć, wysłuchać, poznać zapisać, zapamiętać. Utrwalić i zachować w kapsule czasu, ale nie takiej zamkniętej, niedostępnej na co dzień i ukrytej gdzieś z myślą, że kiedyś tam w odległej przyszłości zamknięte w niej tajemnice dawnych lat odkryją potomni podążający śladami historii. W Janowicach Wielkich powstaje niezwykła „księga” pamięci, do której zajrzeć można w każdej chwili i umieścić w niej swoją opowieść o czasach, miejscach, ludziach i wydarzeniach, jakich było się świadkiem, albo dotknęło wspomnieniem bliskich opowiadających swoje historie
Archiwum społeczne Gminy Janowice Wielkie powstaje dzięki wielkiemu zaangażowaniu mieszkańców okolicy. Osób prywatnych, organizacji, instytucji, firm, grup formalnych i nieformalnych. Powstał zjawiskowy kolektyw, który przy wsparciu Partnerstwa Ducha Gór i środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności oraz lokalnych samorządów realizuje działanie o wielkiej wartości kulturotwórczej. Pomysłodawcom nietuzinkowego archiwum chodziło o zachowanie zbiorowej pamięci historycznej, kulturowej, przyrodniczej, społecznej mieszkańców Gminy Janowice Wielkie, budowanie poczucia wspólnoty, wzmocnienia poczucia tożsamości przez szerokie włączenie mieszkańców okolicy w proces gromadzenia zasobów bezcennych informacji zachowanych w ich pamięci, archiwaliach i zbiorach rodzinnych pamiątek.
Zrealizowano trzy projekty służące utworzeniu lokalnego archiwum pamięci opartego na materiałach przekazanych przez mieszkańców. W ramach działania pod hasłem „Mapy pamięci, pamięci na mapach” i kontynuującej jego zadania „Janowickiej kapsuły czasu” stworzona została cyfrowa platforma zawierająca interaktywną mapę gminy prowadzącą do miejsc, z którymi wiążą się ciekawe opowieści mieszkańców okolicy oraz osób związanych z regionem. I opowieści dotyczące wskazanych miejsc oraz pamiątki z dawnych lat gromadzone są w formie elektroniczne na tej samej platformie. Zapisy rozmów z mieszkańcami i lokalnymi ekspertami, zdjęcia, skany dokumentów, mnóstwo najróżniejszych informacji, często mało znanych lub nieznanych wcześniej, niezwykłych, zaskakujących wspomnień dotyczących wydarzeń sprzed lat, portretów osób, które wpisały się w dzieje okolicy. Do tego wiele osobistych relacji, nie tylko spisanych, ale także w postaci nagrań. Całość uzupełniają współczesne zdjęcia opisywanych miejsc oraz osób snujących opowieści.
Zasoby cyfrowego archiwum nieustannie wzbogacane są o kolejne elementy i, co równie ważne, już dostępne są dla zainteresowanych. Do tej skarbnicy wiedzy sięgnąć można, odwiedzając stronę internetową janowickieopowiesci.pl. Tymczasem na kolejnych stronach magazynu Z Krainy Ducha Gór publikujemy kilka wspomnień wybranych z bogatego zbioru janowickich opowieśc
Daniel Antosik Zdjęcia Dorota Goetz
Artykuł z Kwartalnika : Z KRAINY DUCHA GÓR Nr.4 Lato 2023
